عالم ، مولى موالى العرب والعجم ، مدبر ممالك الدنيا ، مظهر كلمات اللّه العليا ، صاحب الزمان ونرحمان I الرّحمن ، صاحب الديوان الممالك ، تاج الدنيا والدين ، غياث الإسلام والمسلمين - أعز اللّه أنصاره I وضاعف اقتداره - در حضرت با عظمت پادشاه عالم عادل مؤيد مظفر منصور أولجايتو سلطان محمد I - طبيب اللّه مضجعه ونور ضريحه - كه در ملك پرورى ، نرد اقبال از بساط جمشيد برده بود ودر جهانگيرى ، I گوى دولت از ميدان إسكندر ربوده ؛ پيش از اتمام اين نسخه ، به محل عرض رسانيده بود وحكم I نافذ شده كه از اين تصنيف ، نسخه‌ها بنويسند وبه أطراف ممالك فرستند . ليكن ضوابط I اين حساب وقواعد اين كتاب ، در أيام دولت با نصرت ايلخان معظم ، خاقان أعظم ، اعدل I سلاطين العالم ، علاء الدنيا والدين ، سلطان أبو سعيد بهادر خان - خلد اللّه ملكه وعلت I كلمته - ممهّد شد . وبر أصول رصدى كه به حكم يرليغ همايون پدران بزرگوار أو ساخته‌اند I تمام گشت وبه طريق ارث بدو منتقل شد . پس به جهت آن تا نام بزرگوار أو ونام پدر نيكوى أو بر روى I روزگار باقي ماند چنان كه نام سلاطين پيشين كه در جنب اين حضرت ، بس حقير ومختصر بوده I مانده است ، اين را زيج المحقق السلطاني على أصول الرصد الإيلخانى نام نهاده آمد . وضع أساس أو ، I بر پنج مقالهء لايق افتاد هر مقالتي مشتمل بر أبواب وفصول ؛ بدين ترتيب كه در اين فهرست مسطور است : I مقالت أول : در ذكر مقدماتى كه پيش از شروع به اعمال زيجى ، بدان احتياج افتد ؛ وآن هفت I باب است : باب أول : در بيان آنكه رصد وزيج وتقويم چه باشد ودر دانستن اين‌ها چه فايده بود . I باب 2 : در بيان تقسيم وألقاب بعضي از دواير فلكى وتعريفات أصول ومقدمات I آن . باب 3 : در بيان بعضي از ضوابط ومقدمات حسابي كه در اعمال زيجى به كار آيد ؛ وآن مشتمل I بر چهار فصل است : فصل أول : در بيان مراتب كسور وبسط ورفع اعداد وآنچه بدان ماند . فصل 2 : I در بيان آنچه تعلق به ضرب اعداد دارد وحاصل ضرب . فصل 3 : در بيان آنچه تعلق به قسمت